Februari 2011

Stichting Nederlands Comité voor de Rechten van de Mens
Samenvatting van Rapport febr 2011

Evenals in de meeste andere westerse landen is in Nederland het aantal ADHD- en ADD-gediagnosticeerde kinderen en het aantal kinderen dat daarvoor psychostimulantia krijgt voorgeschreven, gedurende het laatste decennium sterk gestegen.

Deze kinderen en hun ouders krijgen geen passende hulp of informatie om het onderliggende probleem of de oorzaak van de ADHD-symptomen aan te pakken. In plaats daarvan wordt steeds vaker medicatie gebruikt om de symptomen onder controle te houden. De meest voorgeschreven medicijnen zijn gebaseerd op het psychostimulantium methylfenidaat. Aangezien er in het verloop van de ADHD-toename geen trendbreuk is waar te nemen, lijkt het aannemelijk dat ook in de naaste toekomst een toenemend aantal kinderen risico loopt door het gebrek aan een juiste behandeling van de symptomen.

De vraag of ADHD en ADD werkelijk bestaande ziekten zijn, wordt steeds vaker gesteld. Dr. Allen Frances, leider van de taskforce die de huidige versie van het psychiatrisch handboek DSM-IV tot stand bracht, spreekt van een " (…) huge, unintended false "epidemic" of ADD, as a result of an incorrect diagnostic description which in turn caused the "capture [of] many "patients" who might have been far better off never entering the mental health system." Een recent onderzoek van Michigan State University leert dat een miljoen kinderen waarschijnlijk onterecht deze diagnose kregen, simpelweg omdat ze jong waren, de jongsten van de klas.

Een heldere discussie over ADHD wordt bemoeilijkt door diverse omstandigheden. Het gebrek aan volledige informatie over gedragsproblemen en de oorzaken daarvan en de invloed van voeding en specifieke tekorten daarin spelen een belangrijke rol. Medische en onderwijskundige oorzaken kunnen aan ADHD-achtig gedrag ten grondslag liggen. De misleidende invloed van marketingcampagnes van farmaceutische bedrijven en de invloed daarvan op de theorievorming betreffende de oorzaak van psychische stoornissen zijn onvoldoende in kaart gebracht en leiden tot negeren of zelfs ontkennen van onderliggende oorzaken van ADHD-verschijnselen. Het is ook sterk de vraag of sturende instanties onderzoeksresultaten laten meewegen, die vraagtekens zetten bij de (vermeende) positieve effecten van medicatie op leren en gedrag.

Een belangrijk aspect in deze kwestie betreft de bijwerkingen van medicatie. De psychostimulantia die bij ADHD het meest worden voorgeschreven, zoals de methylfenidaat-bevattende middelen Ritalin en Concerta, vallen onder de Opiumwet en van deze middelen is een lange lijst bijwerkingen bekend. Dat het onschadelijk zou zijn voor het zenuwstelsel op lange termijn is niet aangetoond. Het toenemend gebruik van Ritalin als straatdrug (kiddies cocaine) is alarmerend.

Het bovenstaande overwegende trekken wij de conclusie dat er een rookgordijn hangt binnen de genoemde gebieden, wat een gezond inzicht in- en overzicht van deze materie belemmert.

In afwezigheid van dat inzicht staat de samenleving ondertussen toe dat een niet verwaarloosbaar deel van de Nederlandse jeugd (momenteel circa 3% en dat percentage is stijgende) slachtoffer is van inadequate behandeling en blootstelling aan psychostimulantia, terwijl oplossingen zonder medicatie voorhanden zijn. Deze situatie is in strijd met het kinderrechtenverdrag van de VN, artikel 24, sectie 1, dat stelt: "(…) Het kind heeft recht op de best mogelijke gezondheid en op gezondheidszorgvoorzieningen. De overheid waarborgt dat geen enkel kind de toegang tot deze voorzieningen wordt onthouden."